English | Deutsch | Français | Italiano | Español | Dansk | Svenska | فارسی


اعتراضات دانشجويی، معادله کنشها و واکنشها /کار آن لاین
[سیاسی] اعتراضات اخير اگر نتواند نتايج ملموسی برای دانشجويان داشته باشد، با فروکاهی آن ميتوان انتظار تعرضات جديدی را داشت. نقطه توقف اين اعتراضات در دماسنج حکومت معانی مشخصی دارد. تنها عاملی که ميتواند حکومت را از تعرضات جديد منصرف کند بالا ماندن دما و پيگيری حرکات اعتراضی صنفی سياسی است.

اعتراضات دانشجويی، معادله کنشها و واکنشها

سيامک فريد


دفاع ازاستقلال دانشگاهها و پايداری بر اين موضع، منافع عموم دانشجويان را مد نظر دارد و نقطه وحدت ميان گرايشات مختلف دانشجويی خواهد بود. تمامی گرايشات دانشجويی غير وابسته به حکومت در امر استقلال دانشگاهها، منافع مشترکی دارند. دانشگاه به عنوان خانه دوم هر دانشجو نميتواند در اختيار عناصر خارج از دانشگاه اداره شود.

وزارت علوم با مجموعه ای از کنشها، رفتار و واکنشهای دانشجويان را به محک تست و آزمون گذاشته است. انتصاب رياست دانشگاه تهران و ناديده گرفتن هيئت علمی دانشگاه. صدور بخشنامه هايی در مورد حراست دانشگاه ها و سپردن کنترل دانشجويان به اين نهاد امنيتی. ادامه سياست احضار و محاکمه دانشجويان و دادن مجازاتهای سنگين به فعالين دانشجويی، سختگيريهايی در مورد پوشش و آرايش دانشجويان، طبعا واکنش آنان را به دنبال آورده است. دستور آزادی دانشجويان زندانی که در آغاز گشايش دانشگاهها به وسيله رئيس قوه قضائيه صادر شده بود، ظاهرا در گروگان وضع موجود در آمده است.
آزادی تعدادی از فعالين دانشجوئی به نظر نميرسد که جز در مقابل تعرضی بزرگ به حقوق دانشجويی و تثبيت آن صورت پذيرد. اعتراضات دانشجويی و واکنشها به تعرضات حاکميت از هر جهت قابل پيش بينی است، حاکميت با چشمهای امنيتی خود در دانشگاه از اين واکنشها قبل از وقوع اطلاع دارد، منتهی برای حاکميت کاستن و در کنترل آوردن اين واکنشهاست که اهميت دارد. تلاش برای محدود کردن اين حرکات در دانشگاه وتلاش برای عدم پيوند آن با ديگر قشرهای اجتماعی و از سوی ديگر کاستن بار سياسی اعتراضات، برای حاکميت از اهميت ويژه ای برخوردار است. پيوند اعتراضات صنفی دانشجويی با درخواستهای سياسی به هيچ روی مورد علاقه حکومت نيست. تلاش برای مرعوب کردن فعالين سياسی در درجه نخست در ادامه همين سياست است.

اعتراضات صنفی است يا سياسی؟

مشکلی که حاکميت در تفکيک اعتراض صنفی و سياسی هميشه با آن روبروست، مشکل عام جامعه ايران و ديگر جوامع استبدادزده است. استعداد فرارويی مشکلات صنفی به درخواستهای سياسی در دانشگاهها بيشترين زمينه را داشته و خواهد داشت، بخصوص که اين مشکلات به ظاهر صنفی به شدت ريشه های سياسی دارند. انتصاب رئيس دانشگاه تهران و ناديده گرفتن نظر هيئت علمی دانشگاه و دانشجويان، امنيتی شدن فضای دانشگاه و جامعه، انسداد سياسی اجتماعی و فرهنگی و دخالت در حوزه خصوصی دانشجويان، موجی از اعتراض در دانشگاه تهران و پلی تکنيک برانگيخت. همانطور که ديديم، چنان مسائل صنفی و سياسی به هم آميختند که از يکديگر نتوان تفکيک کرد. خاصيت اين گونه فرارويی اعتراضات صنفی به سياسی آن است که تعداد بيشتری از دانشجويان را به کارزار اعتراضات سياسی ميکشاند. اگر هزينه آور شدن عضويت در تشيکلات سياسی، دانشجويان را از گرد اين تشکلات ميپراکند، تمرکز بر خواستهای صنفی سياسی ميتواند، به فعال کردن بيشترو پرتعدادتر دانشجويان بينجامد.

دانشگاه سربراه ممکن است؟

زورآزمايی که به ابتکار و با تعرض وزارت علوم به برخی از حقوق عرفی شده دانشجويان آغاز شد، هنوز در ابتدای کار است ودانشجويان به خوبی آگاهند که تعرض به همين جا ختم نخواهد شد و هر عقب نشينی، تعرض جديدی را به دنبال خواهد داشت. دانشگاه سر براه و برکنار از تنشهای سياسی، از آرزوهای هر حکومت استبدادی است. آنگونه که به نظر ميرسد، بعد از سرکوب ١٨ تير، حکومت کم و بيش توانسته است، حرکات عمومی دانشجويان را کنترل کند، اما همين کنترل در سطح، موجب شکل گرفتن حرکات عمقی در ميان دانشجويان شد که برخی از نتايج آن را ميتوان در بحث ها و شيوه های اعتراضی دانشجويان مشاهده کرد. بريدن از اصلاحطلبان مشروطه خواه و گرايش روزافزون جريانات فکری دانشجويی به سکولاريزم و جداخواستن دين ازحکومت، از مواردی است که سير اين حرکات عمقی را نشان ميدهد.
حرکات تعرضی حکومت با اينکه تاثير بسياری در راديکاليزه کردن فعالين دانشجويی داشت، با اين حال ناديده گرفتن تاثير آن در راندن توده دانشجويی به سمت انفعال، ميتواند ما را به نتايج غير صحيحی برساند. قابل تشخيص شدن فعالين دانشجويی از جريانات مشروطه خواه همانقدر مشهود است که تضعيف و پايين آمدن کميت فعاليت سياسی در دانشگاهها قابل مشاهده است. آقای رضا شريفی رئيس شاخه جوانان حزب مشارکت ميگويد (يكی از دلايل سياست‌‏ گريزی دانشجويان راديكاليسم دانشجويی و ناامن كردن فضای فعاليت دانشجويی بوده است.) اين نوع نگاه به مشکلات که معلول را به جای علت مينشاند، در ادامه به همان جايی که آقای رضا شريفی رسيده است، خواهد رسيد و نا امن شدن فضای دانشگاه را نه به دليل تعرض حکومت به دانشگاه بلکه به دليل راديکاليسم دانشجويی عنوان خواهد کرد. واقعيت اين است که اين راديکاليسم در حوزه نظری و دور شدن از مشروطه خواهان اصلاحطلب نه به شکل ارادی بلکه با تشديد فشار و سرکوب دانشجويان از طرف حکومت و سکوت مشروطه خواهان، شکل گرفته است. از اين گذشته اين تحول نه تنها در دانشگاهها بلکه در سطح جامعه رخ داده است.

نتيجه اين اعتراضات چه خواهد بود؟

اعتراضات اخير اگر نتواند نتايج ملموسی برای دانشجويان داشته باشد، با فروکاهی آن ميتوان انتظار تعرضات جديدی را داشت. نقطه توقف اين اعتراضات در دماسنج حکومت معانی مشخصی دارد. تنها عاملی که ميتواند حکومت را از تعرضات جديد منصرف کند بالا ماندن دما و پيگيری حرکات اعتراضی صنفی سياسی است. سرکوب اين حرکات قابل تصور است ولی با توجه به وضعيت عمومی کشور، از ميان تضادها وناهماهنگيها، نه اين سرکوب به آسانی صورت خواهد گرفت و نه سرکوب آن به پايان بحران خواهد انجاميد. شيوه احضار و زندان و وثيقه سنگين تا کنون اگر چه به انفعال ياری رسانده است، اما در صورت تداوم اعتراضات و شرکت گسترده دانشجويان، خاصيت خود را از دست خواهد داد.

نقطه وحدت دانشجويی

دفاع ازاستقلال دانشگاهها و پايداری بر اين موضع، منافع عموم دانشجويان را مد نظر دارد و نقطه وحدت ميان گرايشات مختلف دانشجويی خواهد بود. تمامی گرايشات دانشجويی غير وابسته به حکومت در امر استقلال دانشگاهها، منافع مشترکی دارند. دانشگاه به عنوان خانه دوم هر دانشجو نميتواند در اختيار عناصر خارج از دانشگاه اداره شود. اين تصور که ميتوان دانشگاههای کشور را به سالهای پس از انقلاب فرهنگی باز گرداند، تصوری نادرست، بدون در نظر داشتن شرايط و زمان است. اين در واقع بزرگترين نقطه ضعف حکومتی است که همه وسائل قدرت از نيروهای فشار گرفته تا حق انحصاری تفسير قوانين را داراست. اشتباه در برآورد صحيح از زمان و شرايط، حکومت را با حوادث غير قابل پيشبينی مواجه خواهد کرد.

لزوم سازمان يافتگی اعتراضات

لزوم سازمان يافتگی حرکات اعتراضی و دوری جستن از آنارشيسم ميتواند در تداوم و نتيجه بخش بودن اين حرکات اثربخش باشد. حرکات سازمان نا يافته را به راحتی ميتوان تغيير جهت داد و بر ضد هدفهای اوليه خود، تبديل کرد. استفاده از ابزارهای مدرن ارتباطی مثل اينترنت و اس ام اس امروزه به شکل گسترده ای توان سازماندهی را بالا برده است و دانشجويان به خوبی از اين امکانات استفاده ميکنند. در تجمعی که در دانشگاه فنی بابل صورت گرفت به دليل پاره ای از مزاحمتها به سرعت محل تجمع تغيير کرد. اين تغيير سريع ميتواند با کمک اس ام اس صورت گرفته باشد. با اينکه استفاده از اينترنت در ايران هنوز بسيار محدود است و از آن گذشته، حکومت نيز با فيلترينگ شديد، در اين راه مانع ايجاد کرده است، ميتوان ازآنچه وجود دارد برای ايجاد هماهنگی استفاده کرد. سازمان دهی اينترنتی که در ميان جوانان اروپايی و امريکايی پديده فلاش موب يا فلاش موبيل را بوجود آورد، چرا نتواند مورد استفاده دانشجويان و جوانان ايرانی قرار بگيرد؟

دموکراسی، پادزهر ترفندهای ضد دانشجويی

وجود حداکثر دموکراسی و احترام به عقايد مختلف و عدم حذف گرايشات مختلف فکری با اينکه در کشور ما هنوز به رويايی دست نايافتنی مينمايد، اما از هم اکنون در تشکيلات دانشجويی ميتوان جلوه هايی از آن را مشاهده کرد. با اينکه حکومت، گماردگان خود را همواره برای ايجاد اختلاف و تشنج پاداش داده است، ولی تشکلاتی که هر روز بيشتر از پيش تفاوت آرا و عقايد را به رسميت ميشناسند و برای ابراز اين عقايد فضا ايجاد ميکنند، پادزهر ترفندهای حکومت را نيز در رگ جنبش دانشجويی تزريق خواهند کرد. پيشگامان جنبش دانشجويی ميتوانند بر خود ببالند که يک بار ديگر دانشگاه پيشگام تحول در جامعه خواهد بود. تحولی که نه در شعار بلکه در اعمال و رفتار خود، ايران را متعلق به همه ايرانيان، جدا از عقيده و مذهب، جدا از نژاد و جنس، ميداند.

١٠ آذر ١٣٨٤

siamakf@gmail.com
http://belgiran.persianblog.com



اضافه شده توسط سیامک فرید | ۲۰:۲۳ ۸۴/۹/۲۰


ارسال نظر برای تمامی بازديدکنندگان، بدون ثبت نام آزاد است.
نام:
ايميل يا آدرس وبلاگ: (لطفاً فقط يکی را وارد کنيد)
شکلک: smile wink wassat tongue laughing sad angry crying biggrin blink ninja unsure 
پيام:
مشخصات من را نگه دار | مشخصات من را از یاد ببر